tiroid bezi

Tiroid Tedavisi

Tiroid bezi , boynumuzda yer alan ve vücut metabolizmasında büyük öneme sahip, T3 ve T4 adını verdiğimiz hormonların üretildiği kalkan şeklindeki bezdir. Kanda tiroid bezinin salgıladığı hormon düzeyinin belli aralıkta tutulması gerekmektedir.

Guatr Nedir?

Tiroid bezinin büyümesi ile seyreden hastalıkların genel adına guatr denilmektedir. Guatr kelimesi guttur kelimesinden gelmekte olup şişlik anlamına gelmektedir. Tiroid bezinin büyümesi bütün tiroid dokusunun büyümesi (diffüz guatr) şeklinde olabileceği gibi tiroid bezi içinde oluşan nodüllere bağlı (nodüler guatr) bir büyümede olabilir.

Tiroid Hastalıkları Tanı Yöntemleri

Tiroid bezi hastalıklarının tanısını koymak için faydalandığımız yöntemleri; kan tahlilleri, görüntüleme yöntemleri ve patolojik inceleme olarak sınıflandırabiliriz.

Kan Tahlilleri: serbest T3, serbest T4, TSH, anti TPO, anti TG, Tiroglobulin Düzeyi, Tiroid Reseptör Antikoru
Görüntüleme Yöntemi: Tiroid Ultrasonografisi ve Tiroid Sintigrafisi
Patolojik İnceleme: Tiroid İnce İğne Biyopsisi

Hastaların yapılan muayene ve temel tetkik sonuçlarına göre gerekli görülürse diğer tetkikler yapılmaktadır. Temel tetkikler tiroid ultrasonografisi, TSH, serbest T3 ve serbest T4 olarak sıralanabilir. 

Tiroid Bezi Nasıl Çalışır?

Tiroid bezinin çalışmasını düzenleyen ana hormon TSH (tiroid stimülan hormon) hormonudur. Bu hormon beyinde yer alan hipofiz bezinden salgılanır ve tiroid bezinden T3 ve T4 adını verdiğimiz hormonların salgılanmasını sağlar. Bu hormon dengesi vücudumuzdaki bütün sistemlerin dengesi için oldukça önemlidir. Bu hormon dengesindeki bozukluklar vücuttaki bütün sistemleri olumsuz etkilemektedir.

Tiroid Hastalıkları İçin Kimler Risk Altındadır?

Tiroid bezi hastalıkları açısından aile öyküsü olanlar, sigara içenler, menopoz dönemindeki kadınlar, boyun bölgesine radyasyon (ışın tedavisi) almış kişilede tiroid hastalıkları daha sık görülmektedir.

Tiroid Testi Nasıl Yapılır?

Tiroid testleri için 1 tüp kan vermeniz yeterlidir. Bu kanda gerekli tiroid testlerinize bakılabilir. Sonuçlar aynı gün çıkacaktır. Böylece vücut tiroid hormon dengenizde bir bozukluk olup olmadığı belirlenecektir.

Tiroid Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Yapılan tetkikler sonucunda eğer tiroid bezinizin tamamının ya da bir kısmının alınmasını gerektirecek bir problem saptanırsa ameliyat gerekecektir. Sanılanın aksine tiroid hastalarının çok az kısmında ameliyat gerekmektedir. Tiroid ameliyatı genel anestezi altında yapılmaktadır. Tiroid ameliyatı sırasında boynunuzda oluşturulan ince bir keşiden tiroid bezine ulaşılır.

Tiroid bezi ameliyatında, tiroid bezinize yapışık olan paratiroid bezlerinizin ve ses tellerine giden sinirlerin hasar görmememsi gerekir. Riski azaltmak için ameliyatta sinir monitörizasyonu kullanılabilir. Ameliyatınızı yapan cerrahin bölge anatomisine hakim olması ve tiroid ameliyatı konusunda deneyimli olması riski azaltır. Ameliyat ortalama 1-3 saat arası sürmektedir.

Ameliyat sonrası boynunuzda kan birikmesini önlemek için ameliyat bölgesine diren adını verdiğimiz ince bir malzeme konulur. Kanın dışarı alınmasını sağlar. Genellikle ameliyattan 8 saat sonra beslenmeye başlarsınız ve ertesi gün dreniniz çekilerek taburcu edilirsiniz. Operasyon sonrası ağrılı bir süreç beklenmez. Drenin çekilmesi de oldukça basit ve ağrısızdır.

Tiroid Ameliyatları Riskli mi? Ameliyat Yerinde İz Kalır mı?

Deneyimli bir cerrah tarafından yapıldığında tiroid bezi ameliyatı sonrası ses kısıklığı ya da paratiroid bezinin kalıcı hasarı riski % 1’ in altındadır. Bu riskin ana nedeni anatomik olarak sinirlerin ve paratiroid bezlerinin farklı yerlerde konumlanabilmesidir. Operasyonda sinir monitörizasyonu kullanılması yardımcı olabilmektedir. Ameliyat bölgesinde yara iyileşmesi bozukluğunuz yoksa çok ince çizgi şeklinde bir iz kalacaktır. Bu iz çoğu zaman belli belirsiz bir hal alır.

Tiroid bezi hastalıkları;

  • Tiroid hormon yüksekliği (hipertiroidi) yapan hastalıklar
  • Tiroid hormon düşüklüğü (hipotiroidi) yapan hastalıklar
  • Tiroid nodülleri olarak sayılabilir.

Tiroid bezi hastalıklarını tek tek ele alacak olursak:Update

Hipertiroidi:

Tiroid bezinin çok çalışması yani kanda T3 ve T4 hormonlarının artması olarak tarif edilebilir. Bu hormonların artışı birçok metabolik durumun hızını arttırır ve aşağıdaki belirtilere sık rastlanır.

Hipertiroidinin en sık belirtileri:

  • Aşırı terleme
  • Sıcak basması
  • Sinirlilik
  • Çarpıntı
  • Adet düzensizliği
  • Ellerde titreme
  • Normal beslenmeye rağmen kilo kaybı
  • İshal

Tedavide ilk amaç hormon dengesini sağlamaktır. Bu denge için öncelikle ilaç tedavisi başlanır. Tiroid hormon yüksekliği tedavisinde bazen radyoaktif iyot tedavisi veya cerrahi tedavi gerekebilir. Bu tedavi modaliteleri durumunuz, muayeneniz ve yapılacak tetkikleriniz sonrası netleşecektir.

Hipotiroidi

Tiroid bezinin az çalışması yani kanda T3 ve T4 hormonlarının azalması olarak tarif edilebilir. Bu hormonların azalması birçok metabolik durumun hızını azaltır ve aşağıdaki belirtilere sık rastlanır.

Hipotiroidinin en sık belirtileri

  • Halsizlik
  • Yorgunluk
  • Vücutta ödem
  • Saçlarda kalınlaşma
  • Üşüme
  • Adet Düzensizliği
  • Kabızlık

Hipotiroidi tedavisi gerekli hormon düzeyi dengesinin sağlanması prensibini içerir. Tedavi modaliteleri yapılacak tetkikleriniz sonrası belirlenecektir.

Tiroid Nodülleri

Tiroid bezinde yer alan, bezin düzenli yapısı dışında oluşan kitlelere tiroid nodülü adı verilir. Bu nodüller kistik ve solid olmak üzere 2 alt gruba ayrılır.

Tiroid nodüllerinin değerlendirilmesi öncelikle tiroid ultrasonografisi ve bazen tiroid sintigrafisi ile gerçekleştirilir. Bu nodüllerin bazılarından iğne biyopsisi yapmak gerekebilir.

Radyoaktif İyot Tedavisi

Radyoaktif iyot tedavisi halk arasındaki ismi ile atom tedavisi iyodun radyoaktif madde içeren formudur. Hastaya ağızdan kapsül yada sıvı formda verilir. Sindirim sisteminden emilerek tiroid bezi (guatr) hücrelerinde toplanır. Radyasyonun etkisi ile tiroid hücrelerinin faaliyetini durdurur. Bu sırada hastanın özel oda da tutulması ve ziyaretçi kabul edilmemesi gerekmektedir. Böylece vücuda alınan radyasyonun çevreye zarar vermesi önlenmiş olur. Radyo aktif iyot tedavisi bazı tiroid kanserlerinde ve tiroid bezinin çok çalıştığı hastalıklarda kullanılabilen bir tedavi modalitesidir. Gebelerde asla kullanılamaz. Tedavi sonrası hastaların yaklaşık 6 ay gebe kalmaması önerilir.

Tiroid İğne Biyopsisi

Tiroid ince iğne aspirasyon biyopsisi (TİİAB) nodüllerin değerlendirilmesinde büyük öneme sahiptir. İğne biyopsisi bize o nodülün yapısını değerlendirme şansı verir. Nodüllerin kanser hücresi içerip içermediği ayrımında yardımcı olur. Tiroid iğne biyopsisi şüpheli nodülden iğne ile hücreler içeren doku parçasının alınmasıdır. İşlem yaklaşık 5 dakika sürmektedir. Biyopsi için ön hazırlığa gerek yoktur. İşlem sonrası günlük hayatınıza devam edebilirsiniz.

Tiroid iğne biyopsisi tiroid kanseri tanısı konulmasında büyük öneme sahiptir. Her nodülden iğne biyopsisine gerek olmayıp, klinik şüphe halinde çok değerli bulgular verebilir.

Tiroid nodüllerinin birçoğu için ameliyat olmaya gerek yoktur.

Yapılan tetkiklerin sonucunda size en uygun tedavi modalitesi belirlenecektir. Tetkikler sonucunda ilaç tedavisi, takip, ek tetkik, iğne biyopsisi, radyoaktif iyot tedavisi ya da ameliyat önerilebilir.

Ayrıntılı bilgi ve sorularınız için bize ulaşabilirsiniz.