Hemoroid kanaması nasıl görünür?
İç hemoroidde kanama çoğu zaman dışkılama sırasında ya da hemen sonrasında görülür. Kan genellikle parlak kırmızıdır; kâğıtta, dışkının üzerinde veya klozette fark edilebilir. İç hemoroid kanaması sıklıkla ağrısızdır. Dışarı çıkan doku, kaşıntı veya dolgunluk hissi de eşlik edebilir.
Bu görünüm hemoroidi düşündürse de tanı koydurmaz. Aynı kişide hemoroid bulunması, kanamanın mutlaka ondan kaynaklandığı anlamına gelmez. Bizim için önemli olan, kanamanın kaynağını muayeneyle belirlemek ve gerekirse bağırsakla ilgili diğer olasılıkları araştırmaktır.
Ağrı, kanın rengi ve dışkı değişikliği ne anlatır?
Dışkılarken keskin bir ağrı veya yırtılma hissiyle birlikte görülen az miktarda açık renkli kan, anal fissürü yani makat çatlağını düşündürebilir. Anal fissür sayfamızda bu yakınmanın özelliklerini ayrıca anlattık. Ağrısız parlak kırmızı kan ise hemoroid dâhil farklı nedenlerle görülebilir.
Kan dışkıyla karışmış görünüyorsa, dışkı koyu kırmızıysa veya siyah ve katran gibi görünüyorsa değerlendirmeyi geciktirmeyin. Dışkı rengini yiyecekler ve bazı ilaçlar da değiştirebilir; bu nedenle renk tek başına kanamanın yerini veya nedenini kesin olarak göstermez. Siyah dışkı, kanlı ishal veya belirgin miktarda kanama için aynı gün tıbbi değerlendirme gerekir.
Hangi durumlarda acil yardım gerekir?
Aşağıdaki bulgularda poliklinik randevusunu beklemek yerine acil sağlık hizmetine başvurun:
- Kanama durmuyor, miktarı belirgin biçimde artıyor veya büyük pıhtılar görülüyor.
- Kanamaya bayılma, belirgin baş dönmesi, aşırı halsizlik ya da nefes darlığı eşlik ediyor.
- Dışkı siyah ve katran görünümünde; koyu kırmızı dışkı veya kanlı ishal var.
Kan sulandırıcı ilaç kullanıyorsanız bunu sağlık ekibine mutlaka bildirin. İlacı kendi kararınızla kesmek yerine acil veya takip eden hekiminizden yönlendirme alın.
Hangi durumlarda muayene planlanmalı?
Az miktarda ve bir kez görülen kanama kendiliğinden durabilir; yine de ilk kez ortaya çıkan kanamanın nedenini varsaymak yerine muayene ile netleştirmek daha güvenlidir. Kanama tekrarlıyorsa, günler içinde sürüyorsa veya hemoroid tedavisine rağmen yeniden başlıyorsa genel cerrahi değerlendirmesi planlayın.
Bağırsak alışkanlığında yeni değişiklik, açıklanamayan kilo kaybı, karın ağrısı, kansızlık bulguları veya ailede kalın bağırsak kanseri öyküsü de görüşmede özellikle belirtilmelidir. Bu bulgular herkeste ciddi bir hastalık olduğu anlamına gelmez; ancak araştırmanın kapsamını değiştirebilir. Makat çevresinde şiddetli ağrı, ateş veya akıntı varsa da kısa sürede muayene gerekir.
Muayenede kanamanın nedeni nasıl araştırılır?
Görüşmede kanın ne zaman ve ne kadar geldiğini, dışkının üzerinde mi içinde mi görüldüğünü, ağrı ve dışkılama değişikliği olup olmadığını sorarız. Kullandığınız ilaçlar, önceki kolonoskopi sonuçları ve aile öyküsü de değerlendirmeye dâhildir.
Ardından uygun şekilde makat çevresi ve gerekirse parmakla makat muayenesi yapılır. İç hemoroid veya anal kanalın başka bir sorunu düşünülüyorsa anoskopi kullanılabilir. Kanamanın kaynağı açıklığa kavuşmazsa, bağırsak belirtileri veya kişisel riskler varsa kolonoskopi gibi daha kapsamlı bir inceleme gündeme gelebilir. Her kanama için otomatik olarak kolonoskopi kararı verilmez; seçimi muayene bulgularına göre yaparız.
Kolonoskopinin hangi durumlarda kullanıldığını gastroskopi ve kolonoskopi sayfamızda okuyabilirsiniz.
Hemoroid saptanırsa sonraki adım nedir?
Kanamanın hemoroidden kaynaklandığı doğrulanırsa dışkılama alışkanlıkları, kabızlık, kanamanın sıklığı ve varsa sarkma birlikte değerlendirilir. Bazı kişilerde beslenme ve tuvalet alışkanlıklarını düzenlemek yeterli olabilir; diğerlerinde ek tedavi gerekebilir. Hemoroid tedavisi sayfamız yöntemlerin genel çerçevesini açıklar. Sizin için uygun yaklaşımı kanamanın kaynağı ve muayene bulguları belirler.
Sık sorulan sorular
Tuvalet kâğıdında bir damla kan görmek önemli mi?
Az miktar kan da makat veya bağırsak kaynaklı bir belirti olabilir. Tek seferlik kanama durmuş olsa bile ilk kez oluyorsa veya tekrar ediyorsa nedenini muayeneyle öğrenmek yerinde olur. Miktar artarsa acil yardım alın.
Hemoroidim varsa yeniden kanamayı muayenesiz aynı nedene bağlayabilir miyim?
Hayır. Daha önce hemoroid tanısı almak yeni kanamanın kaynağını tek başına açıklamaz. Özellikle kanamanın biçimi değiştiyse, sürüyorsa veya yeni belirtiler eşlik ediyorsa yeniden değerlendirme gerekir.
Makattan kan gelince herkese kolonoskopi yapılır mı?
Hayır. Kolonoskopi kararı yaş, aile öyküsü, kanamanın özellikleri, muayene bulguları, önceki tetkikler ve eşlik eden bağırsak belirtileriyle birlikte verilir. Seçilmiş durumlarda önemli bir inceleme yöntemidir.


